Pointedweb

Keuzestress op je website: de wet van Hick en waarom minder vaak meer is

Elke extra keuze kost een bezoeker denktijd. De wet van Hick legt uit waarom, en waar je op je website beter minder opties kunt tonen.

Door Rick Bakens4 min lezen

Stel je een restaurant voor met een menukaart van twaalf pagina’s. Of een website met negen menu-items, drie even grote knoppen op de homepage en vijf prijspakketten die niet te vergelijken zijn. Waar kijk je eerst? Waar kies je voor? Vaak: nergens voor. Je sluit het venster.

Dat verschijnsel heeft een naam. In de jaren vijftig onderzochten psychologen William Hick en Ray Hyman hoe lang mensen erover doen om te kiezen. Hun conclusie, nu bekend als de wet van Hick: hoe meer opties, hoe langer het duurt. En op een website is elke seconde twijfel een kans om af te haken.

Wat de wet echt zegt

De beslistijd groeit met het aantal keuzes, maar niet lineair. Het verband is logaritmisch: van twee naar vier opties kost veel meer tijd dan van tien naar twaalf. Twee belangrijke kanttekeningen:

  • Het gaat om beslistijd, niet om tevredenheid of conversie. Sneller kiezen is niet altijd beter kiezen.
  • Het geldt vooral voor gelijkwaardige, onbekende opties. Een alfabetische lijst waarin je precies weet wat je zoekt, een bekend menu of een gesorteerde lijst vertragen veel minder.

De paradox of choice: wat is er van waar?

Je hoort vaak: “meer keuze maakt mensen ongelukkiger en minder koopgraag”, met als bewijs de beroemde jamproef uit 2000. Daarin bleken bezoekers bij 24 soorten veel minder vaak te kopen dan bij 6. Eerlijk is: latere herhalingen vonden dat effect lang niet altijd, en een groot overzichtsonderzoek liet gemengde resultaten zien. Soms helpt meer keuze, bijvoorbeeld als mensen een duidelijke voorkeur hebben of expert zijn.

De bruikbare les is dus niet “bied zo weinig mogelijk aan”, maar: maak kiezen makkelijk. Voor de meeste bedrijfswebsites is dat een kwestie van prioriteren en structureren.

Waar het op je website speelt

1. De homepage-knoppen

Bij drie even grote knoppen (“Offerte”, “Bel ons”, “Bekijk portfolio”) weet de bezoeker niet wat jij het belangrijkst vindt. Maak er één primair (opvallend) en laat de rest rustiger. Op onze eigen homepage is dat “Plan een kennismaking”, met “Bekijk ons portfolio” als stille tweede keuze.

2. Het menu

Een menu met negen items dat per bezoeker anders gelezen wordt, vraagt veel van mensen. Neem alleen op wat bezoekers echt zoeken, gebruik herkenbare namen (“Diensten”, niet “Onze oplossingen”) en groepeer onderliggende pagina’s in een uitklapmenu. Bij ons staan vijf hoofditems in de navigatie. Meer erbij betekent dat er minder opvalt.

3. Prijzen en pakketten

Drie pakketten met één duidelijk aanbevolen optie leest sneller dan vijf zonder voorkeur. Zet de verschillen in een overzicht, markeer wat het vaakst gekozen wordt en laat het aantal vergelijkingspunten beperkt.

4. Formulieren

Elk veld is een kleine beslissing. Een veld om een telefoonnummer, een lijst met onderwerpen, een keuze voor contactmoment: het stapelt op. Lees meer in formulieren die mensen afmaken.

5. Filters en zoekresultaten

Bij webwinkels en overzichten helpt het om eerst te filteren (categorie, prijs, merk) voordat je honderd producten toont. Mensen willen eerst het speelveld verkleinen, dan pas kiezen.

Vijf manieren om keuzes lichter te maken

  1. Eén hoofdactie per scherm. Wat wil je dat de bezoeker hierna doet? Laat dat het meest opvallen.
  2. Groepeer en gebruik koppen. Tien opties in drie duidelijke groepen voelen als drie keuzes.
  3. Toon eerst het belangrijkste, de rest op aanvraag. Een “Meer weergeven” is prima. Dit heet progressive disclosure.
  4. Wijs een standaardkeuze of aanbeveling aan. “Meest gekozen” of “Wij raden dit aan” neemt twijfel weg, zolang het eerlijk is.
  5. Zet de volgorde logisch. Meest gevraagd bovenaan, of op een volgorde die bezoekers kennen.

Wanneer meer keuze juist goed is

De wet van Hick is geen reden om elke pagina kaal te maken. Mensen die een product vergelijken, experts die specifieke eisen hebben en bezoekers die een lijst kennen (denk aan een postcodeveld of land-lijst) hebben geen last van veel opties. Het gaat niet om aantallen, maar om overzicht.

Zelf testen

Controleer je site op een paar vragen:

  • Als iemand tien seconden naar je homepage kijkt: weet hij wat de primaire actie is?
  • Kun je een menu-item schrappen of samenvoegen zonder dat iemand er iets bij mist?
  • Zijn er pagina’s met meer dan twee even opvallende knoppen?

Meet daarna wat er gebeurt. Als je Google Analytics goed hebt ingesteld, zie je welke knoppen mensen aanklikken en waar ze vertrekken.

Minder keuzes, helderder boodschap

De beste websites nemen bezoekers aan de hand: dit is wat we doen, dit is wat je nu kunt doen. Dat is ook de gedachte achter onze manier van bouwen. Wil je dat we met je meekijken naar de opbouw van je site? Bekijk website laten maken of neem contact op.

Portretfoto van Rick Bakens

Rick Bakens

Oprichter van Pointedweb in Eindhoven. Bouwt sinds 2013 websites, webshops en platforms. Vragen over dit onderwerp? Neem contact op.

Vragen

Veelgestelde vragen

Staat je vraag er niet bij? Mail naar [email protected] of bel ons, je hebt snel antwoord.

Stel je vraag
Wat is de wet van Hick?

Een bevinding uit de psychologie van de jaren vijftig: de beslistijd groeit met het aantal keuzes, volgens een logaritmische curve. Dat betekent dat de eerste extra opties veel vertraging geven en latere minder. Het geldt vooral als de opties gelijkwaardig en nieuw voor de gebruiker zijn.

Moet mijn menu maximaal zeven items hebben?

Nee, die vuistregel komt uit een misverstand over het kortetermijngeheugen. Wat telt is dat items herkenbaar en logisch gegroepeerd zijn. Vijf tot zeven hoofditems werkt vaak goed, maar een duidelijke indeling met meer items kan prima.

Is de ‘paradox of choice’ wetenschappelijk bewezen?

Niet zo eenduidig als vaak wordt beweerd. In een bekend onderzoek kochten mensen veel vaker jam als er 6 soorten stonden dan als er 24. Latere herhalingen en een groot overzichtsonderzoek vonden gemengde resultaten: soms is veel keuze juist prettig. Gebruik het dus als reden om te testen, niet als wet.

Meer over Webdesign, UX & kleur

Alle artikelen

Contact

Een website in de kleuren van jouw merk?

Geen verplichtingen, gewoon een goed gesprek over jouw project.

In ontwikkeling

Nieuwe webshop

Voor een specialist in auto-onderdelen

Hierna

Uythoven & vd Berg

Nieuwe website, als volgende aan de beurt

Gepland

Ook een nieuwe website?

Neem nu contact op