Pointedweb

Formulieren die mensen afmaken: de psychologie achter een goed contactformulier

Elk veld in een formulier is werk voor de bezoeker. Zo ontwerp je een formulier dat mensen graag invullen en dat je meer aanvragen oplevert.

Door Rick Bakens4 min lezen

Een contactformulier lijkt het eenvoudigste onderdeel van een website. Naam, e-mail, bericht, versturen. En toch haken veel bezoekers af voordat ze op die knop drukken. Niet omdat ze geen interesse hebben, maar omdat het formulier hen iets kost: tijd, aandacht, twijfel.

Elk veld is een kleine drempel

Psychologen spreken van cognitieve belasting: de mentale inspanning die iets vraagt. Een formulier met acht velden vraagt meer dan een formulier met drie. Niet alleen het typen, maar ook het afwegen: wil ik mijn telefoonnummer delen? Welk onderwerp past hier? Wat vul ik bij “bedrijfsgrootte” in?

De vuistregel: vraag alleen wat je nodig hebt om de volgende stap te zetten. Alles wat je later in het gesprek kunt vragen, hoeft niet in het formulier. Ons eigen contactformulier heeft drie verplichte velden (naam, e-mailadres en bericht) en twee optionele (telefoonnummer en onderwerp), zodat we kunnen antwoorden zonder dat iemand iets hoeft in te vullen waar hij geen zin in heeft.

Zes dingen die het meest uitmaken

1. Het label staat boven het veld

Een label dat in het veld staat (een placeholder) verdwijnt zodra je begint te typen. Wie dan afgeleid raakt, weet niet meer wat hij invulde. Zet het label boven het veld, en gebruik de placeholder hooguit voor een voorbeeld (“[email protected]”). Een zichtbaar label is ook veel beter voor schermlezers.

2. Eén kolom

Velden naast elkaar breken de leesrichting. Eén kolom, van boven naar onder, is sneller te volgen en werkt op mobiel vanzelf. Uitzonderingen zijn velden die echt bij elkaar horen, zoals postcode en huisnummer.

3. Het juiste invoertype

Dit lijkt een detail, maar op een telefoon scheelt het veel. Een veld voor e-mail laat het e-mailtoetsenbord (met @) zien, een telefoonveld het cijfertoetsenbord. Gebruik ook autocomplete-attributen, zodat de browser naam en adres zelf kan invullen. Dat bespaart een bezoeker veel tikken.

4. Foutmeldingen die helpen

“Er is iets misgegaan” helpt niemand. Een goede foutmelding:

  • staat bij het veld waar het misgaat;
  • zegt wat er mis is en hoe het te herstellen (“Vul een geldig e-mailadres in, bijvoorbeeld [email protected]”);
  • verschijnt nadat iemand het veld heeft verlaten, niet terwijl hij nog typt;
  • bewaart wat de bezoeker al heeft ingevuld;
  • wordt voorgelezen door een schermlezer.

5. Een knoptekst die zegt wat er gebeurt

“Verstuur” is neutraal. “Verstuur mijn aanvraag” of “Plan een kennismaking” zegt wat de bezoeker krijgt. Kijk ook naar de toestanden: de knop toont dat hij bezig is (Versturen…) en kan niet dubbel worden aangeklikt.

6. Zeg wat er daarna gebeurt

Onzekerheid is een drempel. Een korte regel bij de knop als “Rick reageert binnen één werkdag” neemt die weg. En daarna? Onze bedankpagina herhaalt de belofte (binnen één werkdag contact) en wijst een haastige bezoeker erop dat bellen ook kan.

Het slot telt zwaarder dan je denkt

De psycholoog Daniel Kahneman beschreef de piek-eindregel: mensen onthouden een ervaring vooral aan de hand van het hoogtepunt en het einde. Voor een formulier is het einde de bevestiging. Een kaal “Verzonden” laat een bezoeker in het ongewisse. Een bedankpagina die zegt wat er gebeurt, wanneer en wat je intussen kunt doen, sluit de ervaring goed af. Dat is bovendien de plek waar je het succes kunt meten.

Spam zonder frustratie

Spam is een echt probleem, maar de oplossing mag de bezoeker niet straffen:

  • Honeypot: een verborgen veld dat mensen niet zien, maar bots invullen. Wordt het ingevuld, dan negeer je het bericht. Ons eigen formulier werkt zo.
  • Tijdscontrole: een formulier dat binnen een seconde wordt ingevuld, is een bot.
  • Serverside controle van ontvangen gegevens.
  • Gebruik een captcha alleen als het echt moet: ze kosten mensen moeite en zijn lang niet voor iedereen toegankelijk.

Privacy

Zeg kort waarvoor je de gegevens gebruikt, en link naar je privacyverklaring. Vraag geen gegevens die je niet nodig hebt (dat is ook een AVG-principe: dataminimalisatie).

Meten of het werkt

Geloof niet op gevoel dat een formulier beter is. Meet het:

  1. Hoeveel mensen bereiken de pagina? Bezoekers van je contactpagina.
  2. Hoeveel beginnen met invullen en hoeveel versturen? Het verschil toont waar het misgaat.
  3. Vergelijk voor en na een aanpassing, bij voorkeur over een paar weken.

Bij ons komt elke verstuurde aanvraag binnen als meetbaar event. Hoe je dat inricht, lees je in Google Analytics 4 voor het mkb.

Een kleine ingreep met groot effect

Een formulier is vaak het laatste wat tussen een geïnteresseerde bezoeker en een aanvraag staat. Een uur werk eraan loont meestal sneller dan een week aan een nieuw ontwerp. Wil je dat wij je formulier of je hele site onder de loep nemen? Neem contact op of bekijk website laten maken.

Portretfoto van Rick Bakens

Rick Bakens

Oprichter van Pointedweb in Eindhoven. Bouwt sinds 2013 websites, webshops en platforms. Vragen over dit onderwerp? Neem contact op.

Vragen

Veelgestelde vragen

Staat je vraag er niet bij? Mail naar [email protected] of bel ons, je hebt snel antwoord.

Stel je vraag
Hoeveel velden mag een contactformulier hebben?

Zo min mogelijk. Naam, e-mailadres en een bericht is vaak genoeg. Voeg een veld alleen toe als je er echt iets mee doet, want elk extra veld vraagt inspanning van de bezoeker. Een telefoonnummer kan bijvoorbeeld optioneel zijn.

Moet ik een captcha gebruiken?

Liever niet. Captcha’s kosten bezoekers moeite en zijn niet altijd toegankelijk. Onzichtbare spambescherming, zoals een verborgen veld dat bots invullen (honeypot) en tijdscontrole, houdt de meeste spam tegen zonder de bezoeker te hinderen.

Waar vind ik hoeveel mensen mijn formulier invullen?

Meet het in Google Analytics met events voor het starten en versturen van het formulier. Vergelijk bezoekers van de pagina met verstuurde formulieren. Zo zie je waar het verschil zit en of je aanpassingen werken.

Meer over Webdesign, UX & kleur

Alle artikelen

Contact

Een website in de kleuren van jouw merk?

Geen verplichtingen, gewoon een goed gesprek over jouw project.

In ontwikkeling

Nieuwe webshop

Voor een specialist in auto-onderdelen

Hierna

Uythoven & vd Berg

Nieuwe website, als volgende aan de beurt

Gepland

Ook een nieuwe website?

Neem nu contact op