Leesbaar webdesign: lettergrootte, regelafstand en contrast die werken
Tekst die moeite kost om te lezen, wordt niet gelezen. Dit zijn de richtwaarden voor lettergrootte, regelafstand, regellengte en contrast.
Door Rick Bakens4 min lezen
Je kunt de beste tekst ter wereld schrijven: als hij vermoeiend leest, lezen mensen hem niet. Leesbaarheid is het minst spectaculaire onderdeel van webdesign, en misschien wel het meest onderschatte. Dit zijn de richtwaarden die wij aanhouden, en waarom.
Lettergrootte
Voor lopende tekst op een website gebruik je minimaal 16 pixels. Veel sites zitten nog op 14 of zelfs 13, uit gewoonte van oudere schermen. Op een telefoon, die je op leesafstand houdt, is 16 pixels een ondergrens, geen luxe.
- Lopende tekst: 16 tot 18 pixels.
- Kleine tekst (bijschriften, kleine letters): niet onder 14 pixels.
- Koppen: schaal ze mee, met een duidelijke stap tussen de niveaus. Zie visuele hiërarchie.
Een extra voordeel: invoervelden met minder dan 16 pixels doen iPhones inzoomen als je erop tikt, wat de pagina laat verspringen.
Regelafstand
Tekst met te weinig ruimte tussen de regels leest als een muur. Te veel en de regels vallen uit elkaar.
- Lopende tekst: 1,4 tot 1,6 keer de lettergrootte. WCAG 1.4.12 vraagt dat tekst nog bruikbaar blijft als gebruikers de regelafstand tot 1,5 keer vergroten.
- Koppen: strakker, rond 1,1 tot 1,2.
Regellengte
Een regel van 120 tekens dwingt het oog een lange reis te maken en het is lastig de volgende regel terug te vinden. Een regel van 20 tekens hakt de tekst in stukjes. De algemene richtlijn is 45 tot 75 tekens per regel, met 60 als prettig midden.
Voor desktop betekent dat: begrens je tekstkolom op ongeveer 65 tekens in plaats van die over de volle schermbreedte te laten lopen. Je ziet dat in onze kennisbankartikelen: de tekst staat in een smalle kolom, niet over de hele breedte.
Contrast
Contrast is het verschil in helderheid tussen tekst en achtergrond. De toegankelijkheidsrichtlijn WCAG stelt eisen:
| Wat | Minimale verhouding |
|---|---|
| Gewone tekst | 4,5 : 1 |
| Grote tekst (vanaf ca. 24 px, of 19 px vet) | 3 : 1 |
| Bedieningselementen en iconen | 3 : 1 |
Veel moderne ontwerpen blijven daar net onder: lichtgrijze tekst op wit, of mintgroene tekst op een lichte achtergrond. Het ziet er elegant uit op een goed scherm in een donkere kamer en is nauwelijks te lezen buiten in de zon.
Controleer contrast met een gratis tool zoals de WebAIM Contrast Checker. Het kost een minuut.
Een donkere website
Een donker ontwerp (zoals onze eigen site) kan prima leesbaar zijn, als je let op twee dingen:
- Gebruik geen zuiver wit op zuiver zwart. Dat geeft bij veel mensen een flikkerend effect (halatie), vooral bij mensen met astigmatisme. Gebroken wit op een zeer donkere, maar niet zwarte achtergrond leest rustiger.
- Let extra op grijze secundaire tekst. Die verliest op donker sneller contrast dan je verwacht.
Uitlijning en alinea’s
- Links uitlijnen, niet uitvullen. Uitgevulde tekst creëert onregelmatige witruimtes tussen woorden, wat lezers met dyslexie extra hindert.
- Korte alinea’s: drie tot vijf regels. Op een scherm voelt een lange alinea als een obstakel.
- Koppen en opsommingen zijn wegwijzers voor mensen die scannen. Zie ook vertrouwen op je website.
- Links herkenbaar maken met onderstreping of duidelijk kleurverschil, niet alleen met kleur.
Lettertypes
- Gebruik maximaal twee lettertypes: één voor koppen en één voor tekst, of zoals wij vaak doen: één variabel lettertype met verschillende gewichten.
- Kies een lettertype met duidelijke onderscheid tussen tekens (I, l en 1 niet vergelijkbaar).
- Host je lettertype zelf in plaats van het van een externe server te laden. Dat is sneller en voorkomt dat je gegevens van je bezoekers met een derde deelt. Zie Core Web Vitals.
Tekst over beeld
Tekst over een foto leest slecht als het beeld onrustig is. Leg een donkere of lichte laag (een scrim) tussen beeld en tekst, of zet de tekst op een effen vlak. Controleer het contrast over het slechtst gelegen deel van het beeld.
Test op echte omstandigheden
Een laatste tip: bekijk je site op een telefoon, buiten, op halve schermhelderheid. Als je dan nog moeiteloos leest, zit het goed.
Leesbaarheid is ook toegankelijkheid
Goed leesbare tekst is geen extraatje: het is een vereiste voor mensen die slechter zien, en een voordeel voor iedereen. Meer daarover lees je in toegankelijke website en WCAG. Wil je je website door een bril van leesbaarheid laten bekijken? Neem contact op of bekijk website laten maken.
Rick Bakens
Oprichter van Pointedweb in Eindhoven. Bouwt sinds 2013 websites, webshops en platforms. Vragen over dit onderwerp? Neem contact op.