Knoppen die je kunt raken: de wet van Fitts en tikdoelen op mobiel
Een knop die moeilijk te raken is, kost je aanvragen. De wet van Fitts legt uit hoe groot en hoe ver, en WCAG zegt waar de ondergrens ligt.
Door Rick Bakens4 min lezen
Je hebt het vast zelf meegemaakt: je probeert op je telefoon een kleine link aan te tikken en raakt de verkeerde. Of een knop zit zo dicht bij een andere dat je steeds de buurman raakt. Frustrerend, en voor een bedrijf duur: elke mistik is een kans om af te haken.
Daar ligt een wetmatigheid achter, die al sinds 1954 bekend is.
De wet van Fitts
Psycholoog Paul Fitts onderzocht hoe snel mensen een doel kunnen aanwijzen. Zijn bevinding: de tijd die je nodig hebt, hangt af van twee dingen.
- Afstand: hoe verder weg het doel, hoe langer het duurt.
- Grootte: hoe kleiner het doel, hoe langer het duurt, en hoe groter de kans dat je ernaast zit.
Voor webdesign betekent dat: belangrijke knoppen groot en dichtbij, kleine knoppen niet vlak naast elkaar. Op een computer met muis is dat al zo. Op een telefoon, waar een duim een brede, onnauwkeurige aanwijzer is, telt het zwaarder.
Hoe groot is groot genoeg?
Er zijn drie maatstaven die je kunt aanhouden:
| Bron | Minimale grootte |
|---|---|
| WCAG 2.2, niveau AA (criterium 2.5.8) | 24 × 24 CSS-pixels |
| Apple (richtlijn voor iOS) | 44 × 44 punten |
| Google (Material Design) | 48 × 48 dp |
De WCAG-eis is de wettelijke ondergrens, voor zover je site onder de toegankelijkheidsregels valt. Lees meer in toegankelijke website en WCAG. Voor een prettige ervaring zijn de 44 tot 48 pixels van Apple en Google een betere richtlijn, zeker voor je hoofdknop.
Een uitzondering in WCAG: als een kleiner doel genoeg ruimte om zich heen heeft, telt het ook. Links midden in een lopende zin zijn uitgezonderd.
Zeven praktische regels
- Maak het klikgebied groter dan het zichtbare deel. Een klein icoon van 20 pixels kan een tikgebied van 44 hebben via padding. De bezoeker ziet het icoon, maar raakt makkelijker.
- Laat knoppen niet te dicht op elkaar staan. Minstens 8 pixels ruimte tussen twee tikdoelen voorkomt verkeerde tikken.
- Zet primaire acties in de duimzone. Op een grote telefoon is de onderkant van het scherm het makkelijkst te bereiken. Een vaste “Bel ons”-balk kan daarom nuttig zijn.
- Gebruik tekst, geen alleen-icoon. Een knop met een label is sneller te begrijpen en groter. Een icoon zonder tekst moet universeel zijn (zoals een vergrootglas).
- Geef duidelijke feedback. Een knop die bij aanraking van kleur of schaduw verandert, laat zien dat hij reageert. Anders tikken mensen twee keer.
- Zorg voor een zichtbare focusmarkering. Wie met een toetsenbord werkt, moet kunnen zien welke knop actief is.
- Test op echte telefoons. Een knop kan in een browservenster perfect lijken en op een telefoon onhandig zitten. Pak je telefoon, sta op, loop wat rond en probeer alles met één hand.
Een knop is ook een vertrouwenssignaal
Een knop die er rommelig uitziet, bijvoorbeeld met een afgesneden rand, een schaduw die half wordt weggeknipt of tekst die tegen de rand zit, geeft ook een signaal af: hier is niet goed op gelet. Het kost geen klik, maar wel een beetje vertrouwen. Onlangs vonden we bij een controle op onze eigen homepage dat het masker van een animatie de onderrand van twee knoppen een fractie afknipte. Geen ramp, wel zichtbaar. We hebben sindsdien alle knoppen op alle pagina’s gecontroleerd, op telefoon en desktop.
Veelgemaakte fouten
- Knoppen in het menu die vlak op elkaar zitten. Zeker bij een uitklapmenu op mobiel.
- Kleine “Sluiten”-kruisjes in hoeken van pop-ups, moeilijk te raken en dan ook nog irritant.
- Twee knoppen die even groot en vlak naast elkaar staan met tegengestelde betekenis (“Annuleren” naast “Bestellen”).
- Alleen hover-effecten. Op een telefoon is er geen hover.
- Lange rijen kleine links in een voettekst, zonder ruimte ertussen.
Meten: ziet het er goed uit, maar werkt het ook?
Kijk in je statistieken naar rage clicks (iemand die snel meermaals op hetzelfde klikt) en naar het verschil in klikgedrag tussen mobiel en desktop. Als je de meting goed hebt ingesteld, zie je ook hoeveel mensen op je telefoon-, mail- en contactknoppen tikken.
Een knop die werkt
Goede knoppen zijn groot genoeg, duidelijk van tekst en makkelijk te raken. Dat klinkt eenvoudig, maar zit in de details. Wij bouwen websites waarbij zulke details vanaf het begin kloppen. Bekijk website laten maken of neem contact op.
Rick Bakens
Oprichter van Pointedweb in Eindhoven. Bouwt sinds 2013 websites, webshops en platforms. Vragen over dit onderwerp? Neem contact op.